حرص در اين مورد مذموم است . از اين رو در قرآن خداوند بنىاسرائيل و قوم يهود را مذمت كرده زيرا حريص بر حيات و زندگى دنيوى شدند ولَتجِدَنّهُم احْرَصَ النّاس على حيوة : « مىيابى آنها را حريص‌ترين مردم بر زندگى دنيا » . « 1 » به خلاف مثالهاى اول كه حرص در آنها بار مذموم ندارد ، چنان كه مولى على ( عليه السلام ) در اين خطبه حرص در علم را از صفات متقين مىشمارد ، و خداوند پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) را حريص بر هدايت مردم معرفى مىكند : لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ . . . « آمد شما را رسولى از خود شما ، دشوار است بر او رنج شما ، حريص است بر اسلام آوردن و هدايت شما . . . » . « 2 » يا در جاى ديگر مىفرمايد : إِنْ تَحْرِصْ عَلَى هُدَاهُمْ . . . « اگر حريص باشى بر هدايت آنها . . . » . « 3 » پس ملاك خوبى و بدى حرص ، در متعلق آن است ؛ اگر چيزى باشد كه قابليت علاقه شديد را دارد ، حرص بر آن ممدوح و گرنه مذموم است . گفتيم كه اگر پرهيزگاران براى هر كارى حدّ و مرزى داشته باشند ، ولى براى علم حد و مرزى قائل نيستند و اصولا اسلام حدّ و مررزى براى علم قرار نداده است نه حد زمانى و نه مكانى ، نه از نظر مقدار تلاش و كوشش نه از نظر استاد نه از نظر مشكل و چگونگى علم آموزى . اما حد زمانى ندارد ، زيرا فرمودند : « اطْلُبُ العِلمَ من المَهْد الى اللَّحْد » تاريخ شروع تعليم از درون گهواره و فارغ التحصيل شدن آن چشم بر هم گذاردن براى هميشه و مرگ است ( زگهواره تا گور دانش بجوى ) . در مورد عدم حدّ مكانى فرمودند : « اطْلُبُ العِلمَ و لَو بِالصين » : علم بياموز

--> ( 1 ) . سوره بقره ، آيه 96 . ( 2 ) . سوره توبه ، آيه 128 . ( 3 ) . سوره نحل ، آيه 37 . .